Święto Niepodległości.

Materiał przygotowany przez Kolegę Antoniego Tunkiewicza.

ŚWIĘTO WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH I DZIEŃ ZADUSZNY /DNI, KTÓRE NAS ŁĄCZĄ: W RADOŚCI I ZADUMIE/

Materiał przygotowany przez Kolegę Antoniego Tunkiewicza.

Zarząd Koła Powiatowego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego im. Ziemi Głogowskiej w dniu 14.09.2016 roku zorganizował w Ruszowicach, wykorzystując teren rekreacyjny przy wiejskiej Świetlicy, wieczornicę poświęconą 77 rocznicy napaści Związku Radzieckiego na Polskę. Nawiązana współpraca z Urzędem Gminy i Panią Wójt Joanną Gniewosz oraz Radą Sołecką i Sołtysem Panią Heleną Koskiewicz pozwoliła na przypomnienie wydarzeń jakie miały miejsce chyba w najbardziej przykrej dacie dla Polski. W uroczystości wzięli udział głogowscy członkowie Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej „Stowarzyszenia Dzieci Wojny w Polsce”, Stowarzyszenia Kawalerów Orderów Wojennych Krzyża Grunwaldu i Virtuti Militari oraz zaproszeni goście. Przybyła na wieczornicę między innymi Wójt Gminy Głogów Pani Joanna Gniewosz oraz Sołtys Pani Helena Koskiewicz, Dowódca Garnizonu głogowskiego ppłk Adam Kliszka, Wojskowy Komendant Uzupełnień ppłk Piotr Mielniczuk, przedstawiciele Starosty i Prezydenta Miasta, Prezesi ZK i BWP oraz Sybiraków, członkowie Zespołu Folklorystycznego „Wrzos” z Chociemyśli. Po przywitaniu obecnych słowo wstępne wygłosił płk Adam Kęstowicz. Wręczono szereg odznaczeń wojskowych, organizacyjnych i resortowych zasłużonym osobom oraz dyplomy – podziękowania dla osób, które na co dzień pomagają w działalności statutowej. Po części oficjalnej uczestnicy wieczornicy ustawili się w kolejce po grochówkę wojskową, którą wydawała Pani Joanna Kęstowicz. Smak i zapach grochówki do dzisiaj jest mile wspominany. Były też kiełbaski z rożna, ciasta, jabłka i winogrono oraz zimne piwo. Ciastem częstowała kol. Urszula Adamowicz. Podczas rozmów oraz wymianie doświadczeń nawiązane zostały bliższe stosunki z Zarządem SDW z Przemkowa. Zaproszony, nowopowstały Zespół Wokalno – Muzyczny „Głogowianie 4” zaprezentował się w mundurach wojskowych i zaśpiewał kilka piosenek o tematyce wojskowo – patriotycznej. Zebrani włączyli się do wspólnego śpiewania. Były też wspólne tańce. Występujący zespół otrzymał na stojąco gromkie brawa. Prezes – organizator wieczornicy podziękował za występ i wręczył zespołowi i kierownikowi Panu Zbigniewowi Szparkowskiemu pamiątkowe dyplomy. Wieczornica upłynęła w atmosferze powagi, zrozumienia chwili i przyjemnej atmosferze. Zakończyła się gdy słońce zaczęło zachodzić. Wzięło w niej wzięło udział 62 osoby.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

01 września 2016 roku odbyła się manifestacja mieszkańców Głogowa i okolicznych gmin z okazji 77 rocznicy wybuchu II wojny światowej. Z wielką radością informuję, że po mino uroczystości, które odbywały się w wolną sobotę to wzięło w niej udział dużo młodzieży szkolnej wraz ze szkolnymi sztandarami. Członkowie ZŻWP z Głogowa również wzięli udział. Wraz ze Społeczną Radą Kombatantów i Osób Represjonowanych przy Staroście delegacja złożyła wspólnie wieniec pod pomnikiem Koalicji Antyhitlerowskiej w Parku Słowiańskim. Następnie Starosta zaprosił na obiad kombatantów, aktyw działaczy i członków pocztów sztandarowych. Spotkanie odbyło się w miłej i uroczystej atmosferze.

Notatkę sporządził: Adam Kęstowicz

zdjęcia: Jerzy Nagoda

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

15.08.2016 r. w Dniu Wojska Polskiego już tradycyjnie zostały złożone wieńce na symbolach – pomnikach bohaterów, którzy stracili życie w walkach o wyzwolenie Głogowa w 1945 roku. Wieńce złożyły delegacje reprezentujące działające organizacje wojskowe w Głogowie:

• Związek Żołnierzy Wojska Polskiego,

• Związek Weteranów i Rezerwistów Wojska Polskiego,

• Związek Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej,

• Związek Dzieci Wojny W Polsce,

• Stowarzyszenia Kawalerów Orderów wojennych Krzyża Grunwaldu i Krzyża Virtuti Militari Kombatantów Wojska Polskiego,

• Stowarzyszenie Artylerzystów Rzeczypospolitej Polskiej,

• Stowarzyszenie Saperów Rzeczypospolitej Polskiej.

Złożenie wieńców miało miejsce pod pomnikami znajdującymi się na cmentarzach: w Brzostowie, przy ulicy Legnickiej i w Parku Słowiańskim.

Notatkę sporządził: Adam Kęstowicz

zdjęcia: Jerzy Nagoda

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

W Dniu Wojska Polskiego 15.08.2016 r. odbyła się pod Pomnikiem Dzieci Głogowa uroczysta zbiórka żołnierzy wraz ze społeczeństwem głogowskim. Uroczystości przebiegały zgonie z ceremoniałem wojskowym. Były mianowania na kolejne stopnie woskowe żołnierzy i rezerwistów oraz odznaczenia państwowe i resortowe. W uroczystościach wzięli udział członkowie Związku Inwalidów Wojennych.

Następnie uroczystości odbywały się w Kolegiacie i na terenach Kolegiaty w Głogowie zgodnie przygotowanym planem.

Notatkę sporządził Adam Kęstowicz

Zdjęcia wykonał Jerzy Nagoda

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

W dniu 15.08.2016 roku żołnierze, żołnierze w stanie spoczynku i rezerwiści obchodzili Święto Wojska Polskiego. Tradycyjnie od 12 lat w tym dniu Zarząd Koła Powiatowego ZŻWP w Głogowie organizuje „Obiad Żołnierski”. W spotkaniu takim biorą udział członkowie: – Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej, Stowarzyszenia Kawalerów Orderu Wojennego Krzyża Grunwaldu, Stowarzyszenia Kawalerów Orderu Wojennego Krzyża Virtuti Militari i Kombatantów Wojska Polskiego, Stowarzyszenie Dzieci Wojny w Polsce – Oddział w Głogowie, Związku Weteranów i Rezerwistów Wojska Polskiego. Na spotkanie przybyli: Prezydent Miasta Głogowa, Starosta Powiatu Głogowskiego, Wójt Gminy Głogów, Dowódca Garnizonu Głogów, Dyrektorzy i Prezesi zakładów pracy współpracujących z wojskowymi organizacjami.Po oficjalnym powitaniu gości i członków w/w organizacji prezes płk Adam Kęstowicz przedstawił w swoim wystąpieniu przebieg historycznych wydarzeń związanych z „Cudem nad Wisłą” w 1920 roku. Zabrało głos dwóch kombatantów , świadków tamtych wydarzeń. Następnie nastąpił moment odznaczeń: 3 członków zostało odznaczonych Brązowymi Medalami za Zasługi dla Obronności Kraju, 2 osoby Kombatanckim Krzyżem Zwycięstwa, Za Zasługi dla ZŻWP Krzyżem Złotym II Klasy 3 osoby, Krzyżem Srebrnym III klasy, 5 osób Krzyżem Brązowym III klasy, 1 osoba Srebrną Odznaką Honorową PZF, 11 osób dyplomy okolicznościowe. Dalsza część przebiegała w ciepłej, miłej atmosferze, odbywały się rozmowy i wspomnienia oraz od czasu do czasu były podnoszone toasty. W spotkaniu wzięło udział 61 osób.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Zgodnie z planem przedsięwzięć Koła ZŻWP „Budowlani” we Wrocławiu w dniach 30.09 – 2.10.2016 r. odbyło się kolejne coroczne 24-te Spotkanie Koleżeńsko-Integracyjne kadry i pracowników cywilnych instytucji i jednostek wojskowych Służby Zakwaterowania i Budownictwa byłego Śląskiego Okręgu Wojskowego. Spotkanie zorganizowano wspólnie z Zarządem Koła ZŻWP „Budowlani” z Opola, w Srebrnej Górze koło Ząbkowic Śląskich w pensjonacie „Koniuszy”. Z Koła „Budowlani” we Wrocławiu uczestniczyło 19 osób, z Koła „Budowlani” z Opola 5 osób, z Koła „Saper” 2 osoby, z Zabrza 3 osoby, z Krakowa 1 osoba oraz zaproszony przez nas Prezes Zarządu Wojewódzkiego ZŻWP we Wrocławiu płk Marian Dąbrowski z małżonką. Łącznie w spotkaniu wzięło udział 32 osoby.
Jak dotychczas spotkanie rozpoczęliśmy kolacją grillową przy ognisku, w specjalnie przygotowanym do tych celów miejscu rekreacyjnym na skraju lasku. Było bardzo wesoło i towarzysko, smakowały potrawy grillowe zapijane piwkiem, były wspomnienia z dawnych lat służby, śpiewano pieśni biesiadne i patriotyczne, w których brylował nasz zapiewajło kolega Janek Regdosz z Małżonką.

W sobotę 1.10.2016 r. po sutym śniadaniu, udaliśmy się na wycieczkę do Kłodzka, gdzie zwiedziliśmy górną zabudowę Twierdzy oraz śródmieście Kłodzka z jego malowniczą zabudową, dwoma zabytkowymi kościołami i mostem zbudowanym, według historyczno-turystycznych opowieści, jeszcze przed znanym mostem Karola w czeskiej Pradze, o podobnej konstrukcji.
Po powrocie w godzinach wieczornych odbyła się zasadnicza część spotkania. Prezes naszego Koła, płk Jan Stępień, powitał przybyłych uczestników spotkania w tym zaproszonych gości. Wraz z Prezesem Zarządu Wojewódzkiego, płk. Marianem Dąbrowskim wręczył przyznane odznaczenia, wyróżnienia, podziękowania i podarki.
Minutą ciszy uczciliśmy pamięć odeszłego na „wieczną wartę” kolegę z Koła ZŻWP „Budowlani” z Opola, byłego wieloletniego zastępcę Szefa WRZKB oraz zastępcę Dyrektora OR WAM w Opolu Pułkownika Zbigniewa Kaweckiego.
Następnie przystąpiliśmy do wzbogaconej muzycznie „Kolacji przy świecach”, która w bardzo przyjemnej atmosferze trwała do 24-tej, nieznacznie przedłużonej przez część rozśpiewanego, rozbawionego i roztańczonego towarzystwa.

W ostatnim dniu spotkania w niedzielę, po nieznacznie opóźnionym śniadaniu część mniej zmęczonych uczestników spotkania udała się pod przewodnictwem kolegi płk. Andrzeja Kaczmarka i koleżanki Lidii Kisielewskiej na wycieczkę do miejscowej, największej w Europie górskiej Twierdzy, cieszącej się sławą „Twierdzy nigdy nie zdobytej”.
Spotkanie zakończyło się obiadem i bardzo serdecznymi, koleżeńskimi pożegnaniami oraz głośno wyrażanymi życzeniami zorganizowania w przyszłym 2017 r. kolejnego, jubileuszowego, 25-tego spotkania koleżeńsko-integracyjnego.

W dalszej części niniejszego opisu załączono zdjęcia obrazujące niektóre scenki z naszego 24-tego spotkania.

Marian Mora

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

12 października br. w samo południe na Cmentarzu Żołnierzy Polskich we Wrocławiu odbyła się uroczystość patriotyczna z okazji 73. rocznicy Chrztu Bojowego 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki pod Lenino. Po odegraniu hymnu państwowego przez Orkiestrę Reprezentacyjną Wojsk Lądowych prowadzący spotkanie wiceprezes Zarządu Głównego ZWiRWP płk Krzysztof MAJER przywitał kawalerów Orderu Krzyża Wojennego Virtuti Militari: uczestnika bitwy pod Lenino kpt. Juliana LECHA ze Świebodzic i powstańca warszawskiego, potem żołnierza 1 DP mjr Witolda SOKOŁOWSKIEGO z Wrocławia oraz przewodniczącego Dolnośląskiej Rady d/s Kombatantów, prezesa Zarządu Okręgu ŚZŻ AK mjr Ryszarda FILIPOWICZA; przedstawiciela Wojewody Dolnośląskiego Damiana MROZKA, posła na Sejm RP Jacka PROTASIEWICZA, przedstawiciela Dolnośląskiego Urzędu Marszałkowskiego dyrektora Dominika KŁOSOWSKIEGO, przedstawiciela Sejmiku Województwa Dolnośląskiego radnego Marka DYDUCHA, przedstawiciela Prezydenta Wrocławia płk Tadeusza LENKIEWICZA, delegacje jednostek WP, a zwłaszcza Wyższej Oficerskiej Szkoły Wojsk Lądowych im. T. Kościuszki na czele z ppłk Mirosławem KRZYŻOSZCZAKIEM, kapelanów wojskowych: ks. mitrata płk Aleksandra KONACHOWICZA, por. Maksymiliana JEZIERSKIEGO i ks. prot. Grzegorza CEBULSKIEGO. Następnie list od Wojewody Dolnośląskiego Pawła HRENIAKA przeczytał Pan Damian MROZEK, a okolicznościowe wystapienia o kościuszkowcach spod Lenino, którzy rozpoczęli marsz w kierunku Berlina, wygłosili: radny Marek DYDUCH, poseł Jacek PROTASIEWICZ, płk Krzysztof MAJER, zaś prezes Zrzeszenia Weteranów Działań Poza Granicami Państwa SPIA płk dr Jerzy BANACH przekazał pozdrowienia od płk Laurent`a ATTAR-BAYROU Prezydenta AISP-SPIA z Lyonu.

W kolejnym punkcie programu uroczystości odbyło się uhonorowanie osób za działalność społeczną na rzecz regionu, a zwłaszcza za popularyzację historii i tradycji Wojska Polskiego. Na wniosek Zarządu Dolnośląskiego Związku Weteranów i Rezerwistów WP im. 2 Armii WP zostały przyznane Honorowe Odznaki Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego, które wręczył radny Marek DYDUCH a otrzymali: złotą por. Julia KOŁOSOWSKA – kombatantka 2 Armii WP, działaczka Oddziału Powiatowego ZWiRWP w Wałbrzychu; srebrne mgr Jowita MICHALAK – kierowniczka Klubu 4 Regionalnej Bazy Logistycznej we Wrocławiu, st. sierż. Antoni PIOTROWSKI – wiceprezes Zarządu Powiatowego ZWiRWP w Lubinie, st. kpr. hm. Artur REICHERT – prezes Koła Miejskiego ZWiRWP i prezes Koła PZF, były Komendant Hufca ZHP w Chojnowie, szer. phm. Teresa REICHERT – długoletnia instruktorka ZHP, działaczka PZF i Koła Miejskiego ZWiRWP w Chojnowie, st. mat Jerzy SZCZEŚNIAK – prezes Zarządu Powiatowego w Lubinie, członek Zarządu Dolnośląskiego ZWiRWP, st. chor. szt. Zbigniew SZPARKOWSKI – działacz Oddziału Powiatowego ZWiRWP w Głogowie, szef związkowego zespołu wokalno-muzycznego “Głogowska Czwórka”, kpt. pil. inż. Piotr ZBOROWSKI – działacz Oddziału Miejskiego ZWiRWP we Wrocławiu, płk mgr inż. Aleksander ZUBALSKI – wiceprezes Zarządu Miejskiego ZWiRWP w Wałbrzychu.

Następnie dla uczczenia pamięci sześciu milionów Polaków poległych, zamordowanych i zmarłych w wyniku działań II wojny światowej na wszystkich frontach kapelani wojskowi odmówili modlitwę ekumeniczną. Kończącym akcentem uroczystości było złożenie wieńców i wiązanek kwiatów pod pomnikiem przez grupę kombatantów, a potem przedstawicieli: Wojewody Dolnośląskiego, Sejmiku Województwa Dolnośląskiego, Prezydenta Wrocławia i posła Jacka PROTASIEWICZA, następnie delegacje: jednostek wojskowych garnizonu, Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, Związku Inwalidów Wojennych RP, Związku Żołnierzy Wojska Polskiego, Wrocławskiego Klubu Generałów WP, Towarzystwa Wiedzy Obronnej, Zrzeszenia Weteranów Działań Poza Granicami Państwa SPIA, Związku Kombatantów Misji Pokojowych ONZ, Rady Dolnośląskiej i Wrocławskiej Sojuszu Lewicy Demokratycznej, Stowarzyszenia Komendantów Policji Polskiej, Stowarzyszenia Tradycji LWP im. gen. Z. Berlinga z Krakowa na czele z ppłk Edwardem LUTKA, Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów, Klubu Weteranów Lewicy, Instytutu Badań Naukowych im. gen. Edwina Rozłubirskiego, Komunistycznej Partii Polski, Związku Weteranów i Rezerwistów WP z Wrocławia, Głogowa, Wałbrzycha, Chojnowa, Lubina i Dzierżoniowa. Mimo padającego deszczu dzielnie spisały się poczty sztandarowe: Oddziału Powiatowego ZWiRWP im. 5 Brygady Artylerii Ciężkiej z Głogowa, Zrzeszenia Weteranów Działań Poza Granicami Państwa SPIA i Stowarzyszenia Tradycji LWP im. gen. Z. Berlinga z Krakowa. Ogromnie się cieszę, że w obchodach rocznicowych wzięła udział spora grupa kombatantów i sybiraków. Serdecznie dziękuję za pomoc organizacyjną i logistyczną w godnym przygotowaniu oraz przeprowadzeniu uroczystości: Dowódcy i Komendantowi Garnizonu WP, Orkiestrze Reprezentacyjnej Wojsk Lądowych, Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych, 2 Wojskowemu Oddziałowi Gospodarczemu i Oddziałowi Żandarmerii Wojskowej.

płk /s/ mgr Krzysztof MAJER

Foto: Andrzej NAWROT, Jan DRAJCZYK, SLD Wrocław

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Zarząd Koła SAPER ZŻWP im. gen. J. Jasińskiego i Klub Piechurów PERPEDES, zorganizowali 5-dniową wycieczkę na Podlasie i Litwę , zgodnie z życzeniem naszej wspaniałej klienteli turystycznej, przez Biuro Wratislavia Trawel. Dnia 5. O9. 2016r. o godz. 5.00 członkowie Koła Saper, Perpedes, Stowarzyszenia Rodzina Wojskowa i wdowy po naszych zmarłych Kolegach, wyruszyli spod Karłowickiego Centrum Medycznego Kar- Med na Podlasie. Wycieczkę tę, zaszczycili swoją obecnością Prezes Koła Kolega Wacław Malej z małżonką, członek honorowy ZŻWP Kolega Stanisław Osiński, członek Zarządu Koła Kolega Krzysztof Wiśniewski z małżonką. Kierownik wycieczki Kolega Jerzy Marczak bardzo serdecznie powitał wszystkich uczestników wycieczki, a w szczególności tych, którzy pierwszy raz dołączyli do naszej klienteli. Następnie w imieniu wszystkich naszych turystów , powitał bardzo gorąco Panią pilot – Dorotę Szwaję i Pana kierowcę – Krzysztofa Krepińskiego, życząc jednocześnie miłej i sympatycznej współpracy oraz bezpiecznej jazdy, a wszystkim uczestnikom wycieczki dobrego samopoczucia, przeżycia wielu niezapomnianych chwil oraz zadowolenia z wspólnie spędzonych dni. Zapoznał następnie z ramowym oraz bardzo ciekawym programem wycieczki, opracowanym przez Biuro Podróży WT i skonsultowanym przez kierownika wycieczki. Z kolei Pani pilot, szczegółowo omówiła program czekającej nas 5-dniowej wycieczki, i po kilku godzinach bezpiecznej jazdy, dotarliśmy do Augustowa, gdzie czekał nas rejs statkiem wycieczkowym po Kanale Augustowskim Augustów- Studzieniczna. Kanał Augustowski to droga wodna, łącząca drogą okrężną dopływy Niemna z pominięciem dolnego biegu Wisły. Kanał Augustowski włączony został w Europejski Szlak Turystyczny Transport i Komunikacja, będący częścią Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego. Długość kanału: 101 km, w tym 82 km w granicach Polski. Kanał oprócz śluz, których jest 18 tworzą: Netta- rzeka w północno- wschodniej Polsce, prawy dopływ Biebrzy, dł. 102 km; Czarna Hańcza – największa rzeka Wigierskiego Parku Narodowego oraz jedna z ważniejszych rzek Suwalszczyzny; Jeziora Augustowskie- mające sporą ilość piaszczystych plaż i kąpielisk. Rejs statkiem był dla nas ekscytującą podróżą po augustowskich jeziorach: Necku, Białym, Rospudzie Augustowskiej, Studzienicznym. Podziwialiśmy także śluzę Przewięź, znajdującą się na terenie miasta Augustów. Następnie zwiedziliśmy Sanktuarium Maryjne w Studzienicznej, które mieści się na tzw. „ wyspie „ ( dziś połączonej groblą z lądem ). Według relacji z XIX w. powstanie Sanktuarium należy łączyć z osiedleniem się na wyspie pustelnika i obecnością obrazu Matki Bożej. W czerwcu 1999r. podczas przedostatniej pielgrzymki do Polski Sanktuarium odwiedził Papież Jan Paweł II. Obok kaplicy znajduje się pomnik z 2000r., upamiętniający to wydarzenie. Już bardzo zmęczeni, udaliśmy się do Hotelu Holiday w Suwałkach, na integracyjną obiadokolację, w czasie której przygrywał znakomity zespół muzyczny, i przez kilka godzin przy dobrej muzyce świetnie bawiliśmy się. W następnym , już drugim dniu wycieczki , po bardzo obitym i smacznym śniadaniu, udaliśmy się zwiedzić Pokamedulski Klasztor w Wigrach. W 1667r. król Jan Kazimierz nadał wyspę wraz z zabudowaniami, okoliczne jeziora i duży kawał puszczy zakonowi kontemplacyjnemu Kamedułów. Kameduli przybyli w roku następnym i założyli swoją siedzibę. Pobudowali kaplicę, kościół i zabudowania gospodarcze. Różne były losy Klasztoru . Do chwili obecnej odbudowano ze zniszczeń kościół, eremy, refektarz, domek furtiana, kaplicę kanclerską i wieżę zegarową. Trwają prace rekonstrukcyjne wnętrza świątyni i umocnienia murów oporowych . Podziwialiśmy Pokamedulski Klasztor i dowiedzieliśmy się , że odbudowane eremy i inne obiekty są użytkowane jako ośrodek wypoczynkowy. Po krótkim odpoczynku, opuściliśmy tymczasowo Podlasie i pojechaliśmy na Litwę, do Kowna. Zwiedzanie Kowna rozpoczęliśmy od Ratusza. Ratusz na Starym Mieście, przy placu ratuszowym, pochodzący z XVI w., popularnie nazywany przez Kownian „ białym łabędziem” liczy 53m wysokości. Został wzniesiony w 1542r. jako niski, nieotynkowany budynek, pozbawiony wieży. W latach 1771-1780 gmach przebudowano w stylu eklektycznym. Obecnie znajduje się tu muzeum ceramiki. W październiku 2003r. obiekt został wpisany na listę architektonicznego dziedzictwa Litwy. Zobaczyliśmy także pozostałości zamku w Kownie, zbudowanego w 2 poł. XIX wieku i rozbudowanego w wieku XVI, usytuowanego w „ międzyrzeczu” u ujścia rzeki Wilii do Niemna. Losy zamku też były różne. Wspomnę tylko, że po 1930r. przeprowadzono pierwsze wykopaliska archeologiczne, a około 1954r. wykonano prace restauracyjne nadbudowując część wieży i murów. Do naszych czasów zachowały się dwie baszty, fragment murów, basteja z XVI wieku i fragment fosy. W 2010r. rozpoczęto prace rekonstrukcyjne m.in. górnej części wieży i jej zwieńczenia. Obecnie w zamku znajduje się niewielkie muzeum, a wokół zamku znajduje się park. Następnie obejrzeliśmy Bazylikę Archikatedralną Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Jest to kościół gotycki z XV w., trójnawowy, zbudowany z cegły, wielokrotnie przebudowywany. Budowla mierzy 84m długości i 34m szerokości. Jest to największa świątynia katolicka na Litwie, i jedyny w kraju gotycki kościół w formie bazyliki. Od 1985r. pełni funkcję katedry, a od 1921 jest bazyliką mniejszą. Obraz główny z 1755r. przedstawia Grupę Ukrzyżowania w otoczeniu 12 apostołów. Znajduje się też dziewięć pięknych ołtarzy bocznych. Na zakończenie 2.dnia, zwiedziliśmy jeszcze Klasztor Bernardynów. Kościół wybudowano w latach 1487-1502. Ufundował go marszałek kowieński i kasztelan Sędziwojski. Jest to trójnawowa świątynia halowa, wybudowana na planie prostokąta z zamkniętym prezbiterium. Zabudowania klasztorne przylegle do kościoła, tworzą zamknięty czworobok z prostokątnym dziedzińcem. Jest to jedna z najbardziej zniszczonych świątyń Kowna. W czasach radzieckich mieściły się tutaj magazyny. Zadowoleni, ale i zmęczeni, zakończyliśmy 2. dzień zwiedzania. Przejechaliśmy następnie do Wilna, do Hotelu Alex, gdzie czekała już na nas dobra kolacja i noclegi aż dwa dni Pragnę dodać, że przewodnikiem w Kownie Pani Janina, która nam zaimponowała ogromną wiedzą i fenomenalną pamięcią pomimo osiągnięcia przeszło 80 lat. Trzeci i czwarty dzień był przeznaczony na zwiedzanie Wilna. I tak po konsumpcji śniadania ( stół szwedzki ), rozpoczęliśmy zwiedzanie Cmentarza na Rossie z Panią Renatą Kuszlewicz – przesympatycznym przewodnikiem Wilna. Cmentarz na Rossie to zabytkowy zespół cmentarny o powierzchni 10,8 ha, który został założony w 1769r., a oficjalnie zalegalizowany przez magistrat wileński w 1801r. Poważnie zniszczony w 1952r. został zamknięty w 1967r, a dwa lata później wpisany był do rejestru zabytków. Cmentarz na Rossie jest jedną z czterech nekropolii narodowych. W skład zespołu cmentarnego wchodzi Stara Rossa ( 1769 ), Nowa Rossa ( 1847 ), Cmentarz Wojskowy ( 1920 ), Mauzoleum Matka i Serce Syna ( 1936 ). Na cmentarzu spoczywają polscy żołnierze polegli w bojach 1919, 1920, 1939 i 1944, a także znane postacie polskiej, białoruskiej i litewskiej historii m.in. Maria Piłsudska – pierwsza żona J. Piłsudskiego, Joachim Lelewel- polski historyk, działacz społeczny, profesor, Adam Piłsudski – polski polityk, brat J. Piłsudskiego. Po lewej stronie cmentarza, znajduje się grób Marii z Bilewiczów Piłsudskiej, miejsce pochówku urny z sercem Józefa Piłsudskiego. Na płycie granitowej wykuty jest napis „Matka i Serce Syna”. Przy bramie wejściowej, znajduje się kwatera żołnierska o powierzchni 0,2 ha, na której spoczywają polscy oficerowie i ochotnicy polegli w latach 1919-1920 ,w walkach o Wilno, a także żołnierze Armii Krajowej polegli podczas operacji Ostra Brama w 1944 roku. Następnie podziwialiśmy najpiękniejszą spośród Świątyń Wilna i jeden z najpiękniejszych na świecie kościołów- barokowy kościół św. Piotra i Pawła. Według legendy pierwszy kościół został wzniesiony na miejscu pogańskiej świątyni bogini miłości Mildy, dzięki wsparciu Piotra Gosztowta. Fundatorem późniejszej barokowej świątyni był mecenas sztuki, magnat oraz litewski hetman polny Michał Kazimierz Pac. Kościół jest wyjątkowy przede wszystkim ze względu na bogato zdobione wnętrze. Na wspaniałą dekorację świątyni składa się około 2 tysięcy figur, kompozycji ornamentowych o tematyce historycznej, biblijnej, mitologicznej oraz freski z drugiej połowy XVII wieku. Szczególną naszą uwagę przykuła ambona w kształcie łodzi Piotrowej (wykonana na początku XIX w.) oraz wiszący pod kopuła oryginalny, kryształowy żyrandol w kształcie łodzi żaglowej. Oryginalnym elementem jest również , umieszczony w kruchcie, wielki bęben litewski ( litaur ), przywieziony przez hetmana Paca spod Chocimia po bitwie w 1673r. W kościele nie ma głównego ołtarza, w jego miejscu znajduje się obraz przedstawiający pożegnanie św. św. Piotra i Pawła, obok umieszczone są cztery rzeźby proroków: Daniela, Jeremiasza, Izajasza i Eliasza. W prezbiterium kościoła umieszczono portret oraz popiersie fundatora z wieńcem laurowym na głowie. Kazimierz Pac został pochowany pod progiem ( schodami wejścia ) kościoła. Przepiękna tzw. „ biała” barokowa świątyni jest jednym z głównych akcentów Wilna. Kolejnym obiektem, który zobaczyliśmy to Góra Giedymina ( Góra Zamkowa ).Jest to wzgórze na Wysoczyźnie Miednickiej, na Starym Mieście, na lewym brzegu Wilii, u ujścia Wilejki. Na Górze Giedymina wzniesiono Zamek Górny, wzmiankowany w 1323r., zniszczony w 1660 w czasie wojny polsko-rosyjskiej. W 1830r. na wzgórzu i wokół niego zbudowano twierdzę Wilno, zniesioną w 1878r. Na Górze Giedymina znajduje się baszta zachodnia Zamku Górnego, wzniesiona w stylu gotyckim w 1409r. za panowania księcia Witolda. Od 1960r. w Wieży Giedymina mieści się Muzeum Zamku Górnego. Zwiedziliśmy także klasycystyczną Katedrę Wileńską. Pełna nazwa to Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Władysława. Położona jest w historycznym centrum Wilna, pełni rolę najważniejszego kościoła Litwy. O jej roli dla litewskiej i polskiej kultury, decydowały wydarzenia, jakie się tutaj odbywały: synody, pogrzeby biskupów, rodziny królewskiej i magnatów oraz uroczystości państwowe. Budowę pierwszej katedry rozpoczęto prawdopodobnie w połowie XIII w. W latach 1623—1636 powstała kaplica św. Kazimierza, którą włoscy architekci wyłożyli białym, czarnym i różowym marmurem, ozdobili stiukowymi płaskorzeźbami i przykryli lekką kopułą. Budynek otacza 11 kaplic bocznych. Najbardziej znaną jest barokowa kaplica św. Kazimierza ( Królewska ), powstała w latach 1623-1636. Jest to najpiękniejszy i najdoskonalszy zabytek wczesnego baroku, wzorowany na Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu. W podziemiach znajduje się krypta królewska. Ostatnim obiektem, który oglądnęliśmy z wielkim zainteresowaniem w trzecim dniu wycieczki było Wzgórze Trzech Krzyży. Na górze Góry Trzykrzyskiej, na prawym brzegu Wilejki, znajduje się pomnik- trzy białe krzyże. Powstały one dla upamiętnienia męczeństwa franciszkanów (wg legendy) miedzy rokiem 1613 a 1636. Nie sposób opisywać dalszej historii tych krzyży, nadmienię tylko, że w 1989r. społeczeństwo Litwy postanowiło odbudować krzyże jako pomnik ofiar stalinizmu na Litwie. Są one takie same jak pomnik Wiwulskiego, tylko o 1,8m wyższe. I na tym zakończyliśmy zwiedzanie Wilna w trzecim dniu wycieczki. Zdążyliśmy jeszcze spałaszować w mieście ulubione wileńskie cepeliny, które bardzo nam smakowały. Kolejny, czwarty dzień , rozpoczęliśmy od zwiedzenia Uniwersytetu Wileńskiego ( dawnego Stefana Batorego ).Państwowy Uniwersytet w Wilnie, został założony w 1579r. przez króla Polski Stefana Batorego, jako Akademia i Uniwersytet Wileński. W okresie II Rzeczypospolitej w latach 1918-1939 Uniwersytet Stefana Batorego, trzeci najstarszy Uniwersytet na Ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów i jeden z najstarszych Uniwersytetów w Europie Wschodniej i Północnej, Współcześnie nazwę tę nosi największy Uniwersytet Litewski. Oficjalnym językiem wykładowym jest język litewski, a niektóre studia są prowadzone w języku angielskim. Z kolei byliśmy w Muzeum Adama Mickiewicza. Adam Mickiewicz przyjechał do Wilna w 1815r. by rozpocząć naukę na Uniwersytecie Wileńskim, a opuścił w 1824.. Skazany za udział w tajnych młodzieżowych organizacjach na zsyłkę w głąb Rosji. Przy Zamku Bernardyńskim pod numerem 11 Mickiewicz mieszkał od Wielkanocy do czerwca 1822r. Tu przygotowywał do druku poemat „ Grażyna”. Dziś znajduje się tu Muzeum A. Mickiewicza. Muzeum ma cztery sale ekspozycyjne, pokój administracyjny i pięknie uporządkowaną piwnicę, w której odbywają się spotkania literackie. Najcenniejszym eksponatem wileńskiego muzeum są: stół poety, przy którym redagował „Grażynę”, jego fotel, a także rękopisy Mickiewicza. Nie omieszkaliśmy zwiedzić tzw. gotycki zaułek tj. Kościół św. Anny, Klasztor Bernardynów i Kościół św. Franciszka z Asyżu. Kościół św. Anny jest usytuowany tuż przy brzegu rzeki Wilejki. Wybudowany w stylu późnego gotyku gdańskiego. Powstał na przełomie XV i XVI wieku, z fundacji wielkiego księcia litewskiego i późniejszego króla polskiego Aleksandra Jagielończyka, jako kaplica św. Anny przy zespole klasztornym bernardynów. Świątynia posiada efektowną, koronkową fasadę, dekorowaną 33 rodzajami ceglanych kształtek. Obok kościoła stoi neogotycka dzwonnica z 1874r. Teraz obok kościoła znajduje się pomnik Adama Mickiewicza. Kościół św. Franciszka i św. Bernarda położony jest za kościołem św. Anny, nieopodal rzeki Wilejki. Wybudowany w stylu gotyckim w latach 1469-1500 dla zakonu franciszkanów, później wielokrotnie przebudowywany. Parter z ostrołukowymi oknami wspierają przypory. Szczyt wieńczący fasadę ozdobiony wnękami „ślepych” okien i niszą z freskiem „ Chrystusa Ukrzyżowanego”. Szczyt flankują dwie ośmioboczne wieżyczki, niejako miniatury gotyckiej dzwonnicy kościoła. Wnętrze kościoła jest halowe, podzielone kolumnami na trzy ławy. Zachowało się beczkowe sklepienie prezbiterium z lunetami, w nawach i w kruchcie zachowały się też oryginalne XVI wieczne sklepienia krzyżowe, gwiaździste i kryształowe. Średniowieczne sklepienia zachowały się także w dawnym wirydarzu klasztornym, w którym mieści się obecnie Akademia Sztuk Pięknych. Kolejnym punktem programu wycieczki w Wilnie, było zwiedzenie dzielnicy Zarzecze. Zarzecze to część Wilna, na Starym Mieście i Rossie, na prawym brzegu Wilejki, zabytkowa dzielnica Wilna. Od centralnej części starego miasta oddzielona rzeką Wilejką, z czym związana jest także jej nazwa. Uchodzi za jedną z najbardziej urokliwych części miasta. Zarzecze jest nazywane Wileńskim Montmartre, i jest od 1999r. odnawiane. Na Zarzeczu w latach 1934-1936 mieszkali Konstanty Ildefons i Natalia Gałczyńscy. Dzieciństwo też spędził tutaj Bernard Ładysz. Na zakończenie 4.dnia wycieczki na Litwie, przejechaliśmy do Trok, aby podziwiać zamek księcia Witolda na jeziorze Galwe. Obiekt jest w znacznym stopniu rekonstrukcją z 2. połowy XX wieku. Zamek został wzniesiony w XIV-XV w. przez wielkiego księcia litewskiego Kiejstuta i jego syna Witolda, który zmarł w 1430r. na zamku. Począwszy od XVII w. zamek popadał w ruinę. Przed II wojną światową polscy historycy sztuki, rozpoczęli zabezpieczenie obiektu, a w latach 1951-1961, zostały w nim podjęte prace rekonstrukcyjne, które nadały mu obecny kształt. Charakterystyczny układ symetrycznego zespołu dwóch połączonych naprzeciwległych budynków i wieży wjazdowej na osi dziedzińca, zdradza inspirowanie się projektanta Zamku Górnego gotyckimi zamkami z terenu Mazowsza. Część zamku zajmuje obecnie muzeum. Na zamku odbywają się również rekonstrukcje historyczne poświęcone średniowieczu. Po zwiedzeniu zamku, udaliśmy się na degustację potraw karaimskich , do restauracji „Kiubete” na tzw. kybyny (kybyniar po karaimsku). Zajadaliśmy się dużymi pierogami z ciasta zapiekanego z mięsnym nadzieniem podanym z rosołem, które wszystkim bardzo smakowały. Nadmienię, że karaimi to lud turecki a dokładniej turkijski, czyli wywodzą się z ogromnej rodziny ludów turkijskich, zamieszkujących Azję od dalekiej Syberii po wschodnią Europę. Są wyznawcami religii o tej samej nazwie, która pochodzi od wyrazu kara- czytać, recytować (Pismo Święte). Karaimi są maleńką mniejszością etniczną. Na Litwę sprowadził ich pod koniec XVI w. książę Witold. W Trokach stanowili wojskową ochronę zamku. O 16.30 wyjeżdżamy w kierunku Polski, przekraczając granicę w Ogrodnikach. Ostatni, 4. nocleg spędzamy w Zajeździe Bakunówka, w Sokółce, gdzie konsumujemy obiadokolację ( cepeliny), i po śniadaniu jedziemy do wsi tatarskiej w Bohonikach. Nadmienię, że Bohoniki to wieś , położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, zamieszkana przez mniejszość tatarską . We wsi znajduje się meczet oraz mizar- cmentarz muzułmański. Historia wsi tatarskiej jest następująca. Rotmistrz Olejewski otrzymał Bohoniki od króla Sobieskiego jako rekompensatę za niewypłacony żołd. Obecnie w tej małej wiosce, liczącej zaledwie 30 domów, mieszkają 4 rodziny muzułmanów, w sumie 14 osób. Meczet, którym się opiekują, niestety nie tym samym, który pamięta jeszcze czasy króla Jana. Odbudowana w XIX w. po pożarze , świątynia figuruje w rejestrze zabytków i ściąga tutaj nie tylko pielgrzymów, ale i turystów takich jak my.. Meczet został zbudowany na przełomie XIX i XX w. prawdopodobnie w 1873r. 22.10. 2012r. Zarządzeniem Prezydenta RP meczet został uznany za pomnik historii Polski. Jest to prosta budowla drewniana, zbudowana na planie prostokąta, jest podzielona na trzy części: męską, żeńską oraz wspólny przedsionek, w którym zostawia się obuwie. Najważniejszą częścią sali męskiej jest mihrab- wnęka wskazująca kierunek Mekki oraz minbar- kazalnica, używana w czasie południowej, piątkowej modlitwy raz w miesiącu. Zgodnie z wymogami religii w meczecie nie ma żadnych wizerunków, a na zdobionych motywami pnącej winorośli ścianach zawieszono jedynie muchiry (cytaty wersetów z Koranu po arabsku). Podłoga jest wyłożona dywanami. Meczet nie posiada minaretu, a jedynie cebulowato zakończoną kopułę ze złoconym półksiężycem. W meczecie powitała nas przewodnicząca – Pani Eugenia Radkiewicz, która zapoznała nas z zasadami religii muzułmańskiej, odpowiedziała na zadane pytania i oprowadziła po meczecie. Po zwiedzeniu meczetu, zostaliśmy poczęstowani przez Przewodniczącego Gminy wyznaniowej Bohoniki – Pana Macieja Szczęsnowicza bardzo dobrym ciastem tatarskim (pierekaczewnikiem) z kompotem. Ostatnim miejscem zwiedzania była święta Góra Prawosławia Grabarka. Góra położona obok wsi o tej samej nazwie w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, jest najważniejszym miejscem kultu religijnego dla wyznawców prawosławia w Polsce. Na Grabarce znajduje się utworzony w 1947 r. monaster żeński Świętych Marty i Marii, a także 3 klasztorne cerkwie, w tym jedna główna (Przemienienia Pańskiego), która jest jednocześnie świątynia parafialną. Na terenie osady znajduje się również prawosławny cmentarz. Wokół cerkwi P.P.(z trzech stron) wśród wysokich sosen usytuowanych jest wiele krzyżów wotywnych, przynoszonych co roku przez pielgrzymów, które po poświęceniu są następnie wkopane w ziemię zamykając przestrzeń wokół świątyni. Po zwiedzeniu Grabarki i krótkim odpoczynku, wyruszyliśmy w kierunku Wrocławia. Po drodze zjedliśmy jeszcze bardzo smaczny, obfity obiad w Drohiczynie, i o północy przyjechaliśmy do Wrocławia. Pragnę stwierdzić, że ta 5-dniowa wycieczka na Podlasie i Litwę, wg opinii naszych turystów, była kolejną, najlepszą i najbardziej udaną wycieczką. Chciałbym w tym miejscu najserdeczniej podziękować wspaniałej, niezawodnej i zintegrowanej klienteli turystycznej za heroiczne znoszenie trudów wycieczki oraz wzorowe zdyscyplinowanie. Wyrażam wielkie słowa podziękowania Kolegom- Malejowi i Parci – za wykonanie ogromnej ilości pięknych zdjęć, dokumentujących nasza wycieczkę. Bardzo gorąco dziękuję naszej znakomitej i przesympatycznej Pani pilot- Dorocie Szwai – za wzorcowy profesjonalizm, ogromną wiedzę metodycznie nam przekazywaną, wysoką kulturę i takt, której nadaliśmy „ Laur pilota”. Dziękuję bardzo naszemu kierowcy, dżentelmenowi jazdy – za bezpieczną i kulturalną jazdę, któremu też nadaliśmy „Laur kierowcy”. Słowa najwyższego podziękowania i wdzięczności składam Dyrektorowi Biura Wratislavia Travel Panu Mariuszowi Podgórskiemu- za bardzo interesujący i realistyczny program wycieczki, konkurencyjny koszt wycieczki oraz zaplanowane sympatyczne niespodzianki. Bardzo dziękuję w imieniu naszych turystów Paniom przewodnikom- Pani Janinie z Kowna i Pani Renacie Kuszlewicz z Wilna- za wielki profesjonalizm, niezwykłe mądre i umiejętne aplikowanie nam bogatej wiedzy oraz okazywanie nam wielkiej sympatii.

Do spotkania na kolejnych jednodniowych i kilkudniowych wycieczkach zarówno krajowych jak i zagranicznych w przyszłym roku. Nadmienię na zakończenie, że w tym roku mija 12 lat organizowania wycieczek przez Zarząd Koła Saper i Perpedes oraz zorganizowanie 60 wycieczek w tym dwie zagraniczne.

Jerzy Marczak

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.